Szorstki owoc z kolczastych krzewów

Magdalena Ziarnek   2004-08-02         1  

Agrest to jedna z najmłodszych roślin uprawianych w Europie. Udomowiony dopiero w średniowieczu prawdziwą karierę zrobił w XVIII wieku. Metody jego uprawy i krzyżowania były skrzętnie skrywaną tajemnicą...

Całkiem niepozorny krzew
Agrest (Ribes uva-crispa) należy do rodziny agrestowatych (Grossulariaceae) i jest blisko spokrewniony z porzeczkami.
Jest to niski, raczej niepozorny i mocno kłujący krzew. Właśnie ze względu na kolce pewien XVI-wieczny autor odradzał sadzenie agrestu w przydomowych ogródkach, inny natomiast - polecał agrest na żywopłoty. No, ale my przecież wiemy, że przy odrobinie ostrożności można z agrestowego krzewu zdobyć to, co najlepsze - owoce!
Owoce agrestu to jagody. Dość gruba i cierpka skórka skrywa bardzo soczysty, słodki miąższ z mnóstwem nasion. Ta skórka może być owłosiona (tak, jak ma to miejsce u dzikiego agrestu) lub - na skutek działań hodowlanych - gładka. Na szczycie owocu znajdziemy poza tym zaschnięte resztki okwiatu. Owoce nie tworzą tak bogatych gron, jak choćby porzeczka - najczęściej rozwijają się pojedynczo lub po dwa na jednej osi. Bo przecież te pękate baryłki muszą mieć sporo miejsca, żeby ładnie urosnąć i dojrzeć!

Agrestowe dzieje
Coś tam wspomina się o agreście w XIII wieku. Ale najwyraźniej to nie był jeszcze odpowiedni moment na Wielki Tryumf, bo potem przez ponad 200 lat nikt o tej wdzięcznej roślinie nie pamiętał.
Ponownie pojawia się agrest w pismach z połowy XVI wieku. Ale na prawdziwy boom musiał agrest czekać jeszcze 200 lat - do wieku XVIII. To wtedy właśnie zasmakowali w agreście Anglicy. Zaczęli udoskonalać hodowane odmiany i tworzyć... "kluby agrestowe". Robiono konkursy na największe owoce i wreszcie - jak to skrzętnie udokumentował w XIX wieku Darwin - wyhodowano owoce ponad 8 razy cięższe od owoców dziko rosnących krzewów!
W XIX wieku było już około 1000 agrestowych odmian. Różniły się one wielkością i kształtem owoców, które mogły być kuliste lub wydłużone, żółte, zielone albo czerwone, gładkie lub owłosione, o różnym terminie dojrzewania.

Agrestowa teraźniejszość
Agrest zwyczajny uprawia się przede wszystkim w Europie, w strefie klimatu umiarkowanego. Z owoców robi się kompoty, dżemy, syropy, dodaje się je do ciast i deserów. Można tez robić z nich pyszne słodkie wina i nalewki. Młode agrestowe listki bywają stosowane jako dodatek do sałatek. A w porze, kiedy dojrzałe owoce zdobią jeszcze krzaczki (to znaczy w drugiej połowie lipca) - najlepiej jeść na surowo. Są one źródłem cukrów i kwasów organicznych, pektyn witaminy C, B1 i P, a także żelaza, miedzi i fosforu.

Jedzmy więc, jedzmy wraz!

Dodaj komentarz
Ocena:
Komentarze są zamieszczane zgodnie z zasadami ich publikacji.