Kamienne gruszki

Magdalena Ziarnek   2004-09-11         1   like 3

Kamienne gruszki
Słodkie i soczyste gruszki - już jesienne, ale jeszcze pachnące letnim słońcem i brzęczeniem pszczół. Nic, tylko zatopić w nie zęby i delektować się niezwykłym. niepowtarzalnym i do niczego innego niepodobnym gruszkowym smakiem. Póki jeszcze czas!

Definicja, rodowód i takie tam
Gruszka to przedstawiciel ogromnej i zróżnicowanej rodziny różowatych Rosaceae. Wraz z naszą bohaterką należą tu okazałe jarzębiny i głogi, słodkie czereśnie, kłujące jeżyny czy wreszcie - niepozorne truskawki i poziomki (no i oczywiście cała masa innych roślin uprawnych i dzikich).
Botaniczna nazwa gruszy to Pyrus - nazwa ta, oznaczająca... po prostu gruszę, pojawia się już w pismach Pliniusza Starszego. Rodzaj Pyrus obejmuje około 30 dziko rosnących gatunków. I to jak rosnących! - od Hiszpanii po Chiny! A wszystko dlatego, że grusze, wywodząc się pierwotnie z gorących, zwrotnikowych lasów azjatyckich, powoli się specjalizowały, przystosowywały do klimatu umiarkowanego i podbijały Europę.
Zdolna ta nasza grusza, oj zdolna! Większość dzikich gruszkowych gatunków ma małe i niejadalne owoce. Na szczęście już ponad 1000 lat p.n.e. zaczęto gruszę udomawiać, doskonaląc przy tym techniki szczepienia drzew. I dzięki temu możemy dzisiaj przebierać wśród wielu gruszkowych odmian, o owocach większych lub mniejszych, miąższu luźniejszym lub bardziej zbitym, kształcie wydłużonym albo prawie kulistym. Wybór jest naprawdę ogromny!

Co pod skórką siedzi
Przyszedł czas na wyjaśnienie owej "kamienności" gruszek, zawartej w tytule. Ale od początku: Owoc gruszy to - z botanicznego punktu widzenia (i nie ma tu żadnej pomyłki!) - owoc jabłkowaty. I faktycznie - wystarczy się przyjrzeć, żeby stwierdzić, że gruszka jest naprawdę bardzo podobna do jabłka (przy czym kształt ma tutaj zupełnie drugorzędne znaczenie). Mało tego - tak samo zbudowane są owoce pigwy, jarzębiny i głogu! Przyroda też czasem lubi ułatwić sobie życie...
Kiedy już wgryziemy się z apetytem (bo jakżeby inaczej?) w gruszkowy miąższ, wyczujemy w nim małe, twarde grudki. I tu właśnie dochodzimy do sedna sprawy! Te grudki to skupienia tzw. komórek kamiennych - martwych komórek o bardzo grubych ścianach komórkowych, pełniących funkcję wzmacniającą. U dzikich grusz ilość tych "grudek" sprawia, że gruszka może skutecznie opierać się atakom zębów niejednego amatora witaminek. Natomiast owoce odmian sadowniczych mają zredukowaną liczbę komórek kamiennych. Ale nie tak do końca! - bo przecież gruszka musi być lekko chropowata i ziarnista. Inaczej nie byłaby gruszką!

Zastosowanie
Co tu dużo mówić! Gruszka jest owocem tak urokliwym, że możliwości jej wykorzystania są ogromne! Przede wszystkim jemy je na surowo (tylko nie za dużo naraz, bo obecność komórek kamiennych sprawia, że gruszki są dość ciężkostrawne).
Poza tym możemy robić gruszkowe kompoty, marynaty (gruszki w occie to przecież niezastąpiony dodatek do mięs) albo suszyć oczyszczone i pokrojone owoce (zimą będzie jak znalazł!). Że już nie wspomnę o słynnym deserze "Piękna Helena". .. Pycha!
Mniej popularne jest dzisiaj gruszkowe wino, wytwarzane już w starożytności ze specjalnej odmiany owoców. W czasach napoleońskich w produkcji tego specjału przodowała Anglia. Dopiero w XIX wieku wino gruszkowe zostało wyparte przez... piwo. Ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby przywrócić dawną tradycję!

Dodaj komentarz
Ocena:
Komentarze są zamieszczane zgodnie z zasadami ich publikacji.